نقش روغنها و چربیها در بدن

چربی

چربیها و روغن ها از مهمترین اجزای غذای انسان به شمار می روند و همه ما هر روز مقادیری از این ماده غذایی را مصرف می کنیم.

چربیها در تمام سلولها و بافتهای بدن وجود دارند و نقشی حیاتی در غشای سلولی دارند. همچنین چربیها به صورت پوشش و لایه محافظ در اطراف بعضی از اعضا و اندامهای بدن یافت می شوند.

روغن ها و چربیها به دو گروه حیوانی و گیاهی تقسیم می شوند. روغن حیوانی مثل پیه، دنبه، کره، روغن ماهی و … . روغن گیاهی یا روغن نباتی شامل آفتابگردان، سویا، پنبه دانه، زیتون، روغن گردو و … است.

 

چربیها در رژیم غذایی ما به دو صورت مرئی و نامرئی یافت می شوند. چربیهای مرئی شامل کره، مارگارین، روغن نباتی و روغن حیوانی یا روغن ماهی است و چربیهای نامرئی در اغلب غذاها مانند شیر، تخم مرغ، گوشت میوه زیتون، پنیر، شکلات، چیپس سیب زمینی و آجیل وجود دارند و با چشم دیده نمی شوند.

نقش چربیها و روغن ها در بدن

غنی ترین منبع انرژی در بدن هستند. هر یک گرم چربی حدود ۹ کیلو کالری انرژی تولید می کند.

وجود چربی در غذا باعث خوشمزه شدن و برانگیختن اشتها می شود و در احساس سیری بعد از خوردن غذا موثر است.

چربیها پیش ساز برخی هورمون ها هستند.

چربیهای زیر پوست از هدر رفتن حرارت بدن و نفوذ سرما به بدن جلوگیری می کنند.

چربیها منبع اسیدهای چرب ضروری اند که بدن به طور طبیعی آنها را تولید نمی کند. اسیدهای چرب ضروری شامل اسید لینولئیک و اسید لینولنیک می باشند.

ویتامین های K,E,D,A   محلول در چربی هستند. بنابراین چربی موجود در رژیم غذایی این ویتامین ها را به بدن می رساند.

کلسترول یا توسط چربی به بدن می رسد و یا در کبد از چربی سنتز می شود. این ترکیب برای ساخت نمک های صفراوی و هورمون های استروئیدی ضروری است و در ساختمان غشاء سلول نیز وجود دارد. بنابراین وجود کلسترول در حد معینی برای انجام اعمال حیاتی بدن لازم است. اما افزایش مقدار کلسترول خون خطر ابتلا به بیماریهای قلبی عروقی را افزایش می هد.

راهنمای غذایی مناسب برای کنترل چربی خون

دریافت مقدار مناسب از چهار گروه اصلی غذایی مختلف شامل گروه نان و غلات، گروه شیر و لبنیات، گروه گوشت، حبوبات، تخم مرغ، و مغزها و گروه میوه ها و سبزی ها، علاوه بر تامین انرژی و مواد مغذی مورد نیاز روزانه افراد موجب سلامتی، پیشگیری و کنترل برخی از بیماریهای مزمن نظیر فشارخون، قلبی – عروقی و چاقی می گردد. انجمن قلب آمریکا توصیه نموده است افراد جامعه برای حفظ سلامتی خود از یک رژیم غذایی متنوع شامل میوه ها، سبزی ها، مواد غذایی کم چربی یا بدون چربی، غلات، حبوبات، دانه ها، مغزها و گوشت سفید استفاده نمایند. مقدار و نوع چربی دریافتی توسط رژیم غذایی نقش موثری در بروز برخی از بیماریهای مزمن از جمله بیماریهای قلبی – عروقی دارد. بنابراین لازم است با تعدیل دریافت چربی رژیم غذایی، میزان چربی خون را در حد مطلوب نگه داشت. بدین منظور اصلاحات زیر در برنامه غذایی روزانه توصیه می گردد:

– کاهش دریافت مواد غذایی غنی از اسیدهای چرب اشباع

با توجه به نقش موثر اسیدهای چرب اشباع در افزایش سطح LDL   ، کاهش دریافت این نوع از اسیدهای چرب می تواند تاثیر فراوانی در کنترل چربیهای خون داشته باشد. انجمن قلب آمریکا توصیه نموده است به منظور کاهش سطح LDL  ، مصرف چربیهای اشباع کمتر از ۱۰% از کل انرژی باشد. برای رسیدن به این هدف باید دریافت مواد غذایی غنی از اسیدهای چرب اشباع (روغن های نباتی جامد، فرآورده های لبنی پرچرب، چربیهای گوشت و …….) محدود شود.

– کاهش دریافت مواد غذایی حاوی اسیدهای چرب ترانس

ثابت شده است که اسیدهای چرب ترانس موجب افزایش LDL   و کاهش HDL   می گردد. اسیدهای چرب ترانس در روغن های نباتی جامد شده موجود در شیرینی ها، کراکرها، غذاهای سرخ شده، آمــاده و بــرخی از مارگارین ها وجود دارد. بیشتر اسیدهای چرب ترانس از طریق روغن های هیدروژنه شده یا جامد به بدن می رسند. توصیه می شود متوسط دریافت اسیدهای چرب ترانس در حدی باشد که کمتر از ۱% انرژی روزانه را تامین نماید. این مقدار برای یک رژیم غذایی با متوسط کالری دریافتی ۲۳۶۰ کیلوکالری حداکثر ۶/۲۳ کالری و حدودا” معادل ۵/۲ گرم اسید چرب ترانس می باشد. بعنوان مثال اگر بر روی برچسب روغن قید شده باشد که این روغن ۱۰% ایزومرترانس دارد بدان معنی است که اگر در طول روز غیر از روغن مصرفی از سایر منابع غذایی حاوی اسیدهای چرب ترانس استفاده نشود نهایتا” می توان ۲۵-۲۰ گرم از این روغن را در پخت موادغذایی استفاده نمود.

– کاهش دریافت مواد غذایی حاوی کلسترول

کلسترول رژیم غذایی موجب افزایش LDL   می شود اگر چه تاثیر آن بسیار کمتر از اسید چرب اشباع است. بیشتر مواد غذایی حاوی چربی های اشباع (جامد) منبع کلسترول غذایی می باشند. بنابراین محدود نمودن آنان کمک به کاهش کلسترول دریافتی می نماید.

زرده تخــم مـــرغ غنی از کلسترول است ولی به دلیل این که میزان چربی اشباع در تخم مرغ پایین است، تاثیر کلسترول زرده تخم مرغ بر روی سطح LDL   کمتر از سایر منابع غذایی حاوی کلسترول می باشد. انجمن قلب آمریکا بر اساس یافته های تحقیقات اخیر، اعلام نموده است که کلسترول تخم مرغ در بروز بیماریهای قلبی – عروقی نقش موثری ندارد. بر اساس توصیه های این انجمن در حال حاضر هر فرد سالم می تواند روزانه یک عدد تخم مرغ مصرف نماید. انجمن قلب آمریکا همچنین توصیه نموده است که دریافت کلسترول روزانه کمتر از mg/dl  ۳۰۰ باشد. با محدود نمودن کلسترول از طریق کاهش مصرف چربی های حیوانی می تــوان در جهت تعدیل دریافت چربی های اشباع گام برداشت.

جایگزین نمودن میوه ها، حبوبات، دانه ها ، اسیدهای چرب غیراشباع بجای مواد غذایی دارای اسیدهای چرب اشباع (جامد)

کاهش دریافت چربیهای اشباع و ترانس نیاز به مواد غذایی جایگزین شونده دارد بعنوان مثال باید از اسیدهای چرب غیر اشباع یا کربوهیدراتها استفاده شود. علاوه بر اینها، فیبرهای محلول موجود در میوه ها، حبوبات و جودوسر موجب کاهش LDL   در افراد هایپرکلسترولمیک می گردد. نتایج مطالعات نشان داده است افزایش هر یک گرم دریافت فیبر محلول موجب کاهش LDL   به میزان mg/dl 2/2 می گردد.

پیش ساز پروستالگندمینها، استروئیدها و اسیدهای صفراوی:

چربی غذا نقش مهمی در سنتز پروستاگلاندینها، استروئیدها و اسیدهای صفراوی دارند. این مواد نقش مهمی از جمله انتقال و هدایت تحریکات عصبی، تنظیم فشارخون و …… را بعهده دارند.

جمع آوری شده از مطالب  دکتر ربابه شیخ الاسلام –  فریبا عبدالمنافی و مینا مینایی

انستیتو کشتی جمهوری اسلامی ایران

دسته:آموزش

بروز باشید!

اشتراک گذاری

Recent Posts

دیدگاه شما؟

ارسال دیدگاه

راه‌اندازی و پشتیبانی: راور دات بیز

Pin It on Pinterest

Share This